Kedinin Kusması: Dikkat Edilmesi Gereken İşaretler

Kedi kusma neden sorusunun tek bir cevabı yok. Bazen hızlı yemekten, bazen yutulan tüyden olur. Bazen de böbrek, karaciğer veya bağırsak kaynaklı ciddi bir sorunun ilk işaretidir. Ayrım noktası şudur: kedi kusmadan sonra normale dönüyor mu, dönmüyor mu? Tek seferlik kusan, sonra yiyip içen ve oynayan bir kedi genelde beklenebilir. Tekrarlayan, halsizlikle, iştahsızlıkla ya da ishalle birlikte gelen kusma veteriner işidir.

Önce Ayırt Edin: Kusma mı, Geri Çıkarma mı?

Bu iki durum karıştırılır ama nedenleri farklıdır.

• Kusma: Öncesinde karın kasılır, kedi öğürür, ses çıkarır. Çıkan madde kısmen sindirilmiştir, sıvı ve safralı olabilir.
• Geri çıkarma (regürjitasyon): Ani ve çabasızdır. Yem hâlâ tanecikli, boru şeklinde ve sindirilmemiştir. Genellikle yemekten hemen sonra olur.

Geri çıkarma çoğunlukla hızlı yemeye ya da yemek borusu problemine işaret eder. Kusma ise mide, bağırsak veya organ kaynaklı olabilir. Veterinere giderken bu ayrımı söylemek teşhisi hızlandırır.

Hafif ve Genellikle Geçici Nedenler

• Tüy yumağı: Kedi tımar yaparken tüy yutar. Uzun tüylülerde daha sık. Ayda bir-iki kez silindir şeklinde tüy çıkarmak sık görülür.
• Çok hızlı yemek: Aç kalan ya da mama kabını paylaşan kediler yemeği yutar gibi yer. Hemen ardından kusar.
• Ani mama değişikliği: Yeni mamaya bir günde geçmek mideyi bozar. Geçiş 7–10 günde, kademeli olmalı.
• Otsu bitki yeme: Saksı bitkisi kemiren kedi kusabilir. Bazı süs bitkileri zehirlidir, bu ayrı bir risk.
• Stres: Ev değişikliği, yeni hayvan, seyahat. Kısa süreli mide bulantısı yapabilir.

Ciddi Nedenler: Ertelenmemesi Gerekenler

• Yabancı cisim: İplik, saç bandı, oyuncak parçası. Özellikle iplik bağırsakta ciddi hasar yapar. Kedi sürekli kusar ve dışkılamaz.
• Zehirlenme: Zambak, antifriz, insan ilaçları (parasetamol, ibuprofen), temizlik ürünleri. Ani ve şiddetli kusma, salya, titreme.
• Böbrek yetmezliği: Yaşlı kedilerde sık. Çok su içme, çok idrar, kilo kaybı, kötü ağız kokusu ile birlikte kusma.
• Hipertiroidi: İştah yerinde ama kedi zayıflıyor, huzursuz ve sık kusuyor.
• Pankreatit veya karaciğer sorunları: Karın ağrısı, iştahsızlık, sarılık belirtileri.
• Parazitler: Özellikle yavru kedilerde. Kusmukta solucan görülebilir.
• Enfeksiyonlar: Panleukopenia gibi viral hastalıklar. Aşı takvimi burada koruyucudur.
• Bağırsak iltihabı veya tümör: Haftalar süren, hafif ama inatçı kusma.

Kusmuğa Bakın: Renk Ne Anlatır?

Hemen Veterinere Götürme İşaretleri

1. 24 saat içinde üç veya daha fazla kusma.
2. Kusmukta kan ya da koyu telve görünümü.
3. Kedi kusuyor ama hiçbir şey çıkmıyor, öğürüp duruyor.
4. 12 saatten fazla hiç yemek veya su almama.
5. Halsizlik, saklanma, sesin değişmesi, dokunmaya tepki.
6. Karnın gergin ve ağrılı olması.
7. İshalin kusmaya eklenmesi (hızlı sıvı kaybı yapar).
8. Yavru, gebe veya yaşlı kedide tek seferlik kusma bile.
9. İplik, ilaç ya da bitki yediğine dair şüphe.

Evde Yapabileceğiniz İlk Adımlar

• Kısa mide dinlenmesi: Yetişkin ve genel durumu iyi bir kedide 4–6 saat mama vermeyin. Su erişimi açık kalsın. Yavru kedide aç bırakmayın.
• Az ve sık: Sonra sindirimi kolay, yağsız bir öğün verin. Küçük porsiyonlarla ilerleyin.
• Su kaybını izleyin: Ense derisini hafif çekin. Yavaş yerine oturuyorsa sıvı kaybı vardır. Diş etleri soluk veya yapışkansa bekleme.
• Kayıt tutun: Saat, sayı, görünüm, o gün yediği şeyler. Fotoğraf çekmek utandırıcı değil, faydalıdır.
• İnsan ilacı vermeyin. Kedilere birçok ağrı kesici ve bulantı ilacı toksiktir.

Tekrarlayan Kusmayı Azaltmak

• Günlük tarak alışkanlığı kurun. Yutulan tüy azalır.
• Yavaş yeme kabı ya da bölmeli tabak kullanın.
• Günde bir büyük öğün yerine üç-dört küçük öğün verin. Safralı sabah kusmaları genelde azalır.
• Mama değişimini 7–10 günde yapın.
• İplik, lastik ve poşeti ortadan kaldırın. Ulaşılabilir yerde zehirli bitki bırakmayın.
• Su tüketimini artır